“Oprotten met die vluchtelingen”

17 Feb

“Die vluchtelingen moeten gewoon oprotten uit Nederland”. Een achttienjarige eerstejaarsstudent kijkt me aan. “Het zijn criminelen en ze komen hier alleen maar om zich te verrijken.” Ik schrik ervan dat deze politieke discussie opeens in de open leerruimte doordringt waarin ook een ex-vluchteling zit.  Twintig studenten wachten nieuwsgierig vanachter hun laptop mijn reactie af. Moet ik erop in gaan of juist niet? Meteen ervaar ik een dilemma. Ik ben niet politiek gericht, maar voel me wel verantwoordelijk voor het welzijn van mijn leerlingen op school. Ik stel hem de vraag: “Hoe weet je dat alle vluchtelingen criminelen zijn?” Hij: “Dat weet ik gewoon. Ik lees het toch op facebook.” De discussie slaat over naar andere studenten, is dat wat ik wil? Sommigen zijn uitgesproken negatief over vluchtelingen en anderen weten het niet goed. Om ook een andere kant te belichten zeg ik dat er op dit moment veel mensen zijn die hun land moeten ontvluchten vanwege oorlog.

Zwart-wit

De wereld is niet zwart-wit en daarom bedenk ik kort daarna als docent Nederlands een opdracht. Ze moeten uit het waargebeurde vluchtelingenboek De Gelukvinder voorlezen. We nemen het complete boek op als luisterboek en we schenken het een paar maanden later aan Muzieum. Het boek moeten de studenten ook zelf afluisteren. Daarna vraag ik ze een persoonlijke brief te schrijven aan Hamayun, de hoofdpersoon van het boek. Hij is een jongen uit Afghanistan die met zijn familie naar Nederland vlucht voor de taliban. Ik vraag ze wat zijn verhaal met ze heeft gedaan en de brieven stuur ik persoonlijk naar Hamayun. Mohamed, de ex-vluchteling op school, vraag ik een boekpresentatie over De Gelukvinder te houden en te vertellen wat hij in Hamayuns verhaal herkent.

Rotte appels

Ondertussen verschijnt het nieuwsbericht in De Gelderlander over een collega die door ouders op zijn anti-Wilders uitingen wordt aangesproken. Heb ik nu ook politiek stelling genomen?  De brieven van mijn studenten aan Hamayun lees ik een week later door. “Ik woon in Apeldoorn en daar is veel gedoe geweest met vluchtelingen. Ik begrijp nu dat er altijd wel rotte appels tussen zitten, maar dat de meesten echt hun land hebben moeten ontvluchten”, schrijft een student. “Je verhaal heeft indruk op me gemaakt. Ik hoop dat je je broertje en oma weer terugziet en ik hoop dat het nu goed met je gaat”, lees ik in een andere brief. Een brief wordt persoonlijk in mijn handen gedrukt door een ontroerde studente: “Ik zag vluchtelingen als verwende mensen die toch alleen maar klagen over wat we ze geven. Ik moest er niets van hebben, maar nu begrijp ik dat er ook mensen zijn die afschuwelijke dingen hebben meegemaakt en niets meer hebben. Het heeft me een heel andere kant laten zien.”

Niet zwijgen

Maar de vraag knaagt nog: heb ik onbewust met deze opdracht een politiek standpunt ingenomen? Ik ben blij dat mijn studenten nu ook de andere kant van het vluchtelingenverhaal kennen. De wereld is niet zwart of wit en dat wil ik ze laten zien. Ik had het ook gedaan als het was gegaan om vrouwenrechten of opleidingsniveau.

Ik kan niet anders dan me verantwoordelijk voelen in de klas voor alle kanten van een verhaal. Ik kan niet zwijgen. Ik voel me verantwoordelijk voor een wereldbeeld met nuances.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: